Người lao động diện Kỹ năng đặc định số 1 trong lĩnh vực sản xuất sản phẩm công nghiệp có thể lưu trú tối đa 6 năm không? Giải thích quy định đặc biệt dành cho người không đỗ kỳ thi Kỹ năng đặc định số 2

Theo nguyên tắc chung, tổng thời gian lưu trú theo diện Kỹ năng đặc định số 1 được giới hạn tối đa là 5 năm.

Tuy nhiên, trong lĩnh vực sản xuất sản phẩm công nghiệp, ngay cả khi người lao động không đỗ kỳ thi cần thiết để chuyển sang Kỹ năng đặc định số 2, nếu đạt được số điểm nhất định và đáp ứng các điều kiện khác thì có thể được gia hạn thời gian lưu trú theo diện Kỹ năng đặc định số 1 thêm tối đa 1 năm.

Nói cách khác, nếu được Cục Quản lý xuất nhập cảnh chấp thuận gia hạn thời gian lưu trú, người lao động có thể tiếp tục ở lại Nhật Bản theo diện Kỹ năng đặc định số 1 với tổng thời gian tối đa là 6 năm.

Bài viết này sẽ giải thích về các kỳ thi áp dụng, số điểm cần đạt và các điều kiện mà người lao động nước ngoài cũng như doanh nghiệp tiếp nhận phải đáp ứng.

Thời gian lưu trú theo diện Kỹ năng đặc định số 1 về nguyên tắc là tối đa 5 năm

Theo diện Kỹ năng đặc định số 1, tổng thời gian người lao động được phép lưu trú tại Nhật Bản không được vượt quá 5 năm.

Do đó, trước khi đủ 5 năm, người lao động cần xác định phương hướng tiếp theo, chẳng hạn như:

• Chuyển sang Kỹ năng đặc định số 2;
• Chuyển sang một tư cách lưu trú khác;
• Hoặc trở về nước.

Tuy nhiên, đối với những người đã dự thi để chuyển sang Kỹ năng đặc định số 2 nhưng chỉ còn thiếu một số điểm để đỗ, nếu đáp ứng các điều kiện nhất định thì có thể được gia hạn tổng thời gian lưu trú theo diện Kỹ năng đặc định số 1 thêm tối đa 1 năm.

Việc gia hạn này không được thực hiện tự động. Người lao động phải nộp hồ sơ xin gia hạn thời gian lưu trú và được Cục Quản lý xuất nhập cảnh chấp thuận.

Các kỳ thi áp dụng trong lĩnh vực sản xuất sản phẩm công nghiệp

Để chuyển sang Kỹ năng đặc định số 2 trong lĩnh vực sản xuất sản phẩm công nghiệp theo lộ trình thi, về nguyên tắc người lao động phải đỗ hai kỳ thi sau đây.

1. Kỳ thi đánh giá Kỹ năng đặc định số 2 ngành sản xuất

Người lao động sẽ dự thi một trong các nhóm ngành sau:

• Gia công cơ khí và kim loại;
• Lắp ráp thiết bị điện và điện tử;
• Xử lý bề mặt kim loại.

Tiêu chuẩn đỗ của Kỳ thi đánh giá Kỹ năng đặc định số 2 ngành sản xuất là trả lời đúng từ 60% trở lên.

2. Kỳ thi Năng lực nghề nghiệp cấp 3

Người lao động phải đỗ một trong hai nội dung sau:

• Lập kế hoạch quản lý sản xuất;
• Vận hành quản lý sản xuất.

Ngoài các kỳ thi trên, để chuyển sang Kỹ năng đặc định số 2, người lao động còn phải có ít nhất 3 năm kinh nghiệm thực tế tại cơ sở sản xuất của doanh nghiệp có địa điểm hoạt động tại Nhật Bản.

Số điểm cần đạt để được xem xét gia hạn thêm 1 năm

Theo hướng dẫn của Cục Quản lý xuất nhập cảnh Nhật Bản và Hiệp hội Nhân lực kỹ năng sản xuất sản phẩm công nghiệp Nhật Bản (JAIM), người không đỗ kỳ thi về nguyên tắc phải đạt được ít nhất 80% số điểm chuẩn đỗ của kỳ thi đó.

“Ít nhất 80%” ở đây không có nghĩa là phải trả lời đúng từ 80% tổng số câu hỏi trở lên.

Điều này có nghĩa là người dự thi phải đạt ít nhất 80% của số điểm chuẩn đỗ.

Đối với Kỳ thi đánh giá Kỹ năng đặc định số 2 ngành sản xuất, tiêu chuẩn đỗ là trả lời đúng từ 60% trở lên. Vì vậy, phép tính sẽ như sau:

60% × 80% = 48%

Theo cách tính này, đối với Kỳ thi đánh giá Kỹ năng đặc định số 2 ngành sản xuất, tỷ lệ trả lời đúng từ 48% trở lên là mức điểm tham khảo để xem xét điều kiện gia hạn.

Tuy nhiên, không phải chỉ cần đạt từ 48% trong Kỳ thi đánh giá Kỹ năng đặc định số 2 ngành sản xuất là chắc chắn được gia hạn.

Trong lộ trình thi để chuyển sang Kỹ năng đặc định số 2 của lĩnh vực sản xuất sản phẩm công nghiệp, ngoài Kỳ thi đánh giá Kỹ năng đặc định số 2 ngành sản xuất còn có Kỳ thi Năng lực nghề nghiệp cấp 3.

Vì vậy, khi xem xét khả năng gia hạn, cần kiểm tra tình trạng dự thi, kết quả và số điểm của cả hai kỳ thi.

Ngoài số điểm, người lao động còn phải đáp ứng các điều kiện khác

Ngay cả khi đạt ít nhất 80% số điểm chuẩn đỗ, người lao động cũng không đương nhiên được gia hạn thêm 1 năm.

Theo hướng dẫn của Cục Quản lý xuất nhập cảnh, ngoài điều kiện về điểm số, người lao động và doanh nghiệp tiếp nhận còn phải đáp ứng một số điều kiện nhất định.

Các điều kiện chủ yếu đối với người lao động nước ngoài

Người lao động nước ngoài về cơ bản phải thực hiện những nội dung sau:

• Tiếp tục học tập và nỗ lực để đỗ kỳ thi đã đạt ít nhất 80% số điểm chuẩn;
• Tiếp tục dự thi trong thời gian được gia hạn;
• Nếu đỗ kỳ thi, phải nhanh chóng nộp hồ sơ xin chuyển sang Kỹ năng đặc định số 2;
• Nếu không thể đỗ kỳ thi trong thời gian được gia hạn, phải nhanh chóng trở về nước.

Người lao động phải làm bản cam kết về những nội dung này.

Các điều kiện chủ yếu đối với doanh nghiệp tiếp nhận

Doanh nghiệp tiếp nhận về cơ bản phải đáp ứng các điều kiện sau:

• Có ý định tiếp tục tuyển dụng người lao động nước ngoài đó;
• Có cơ chế hướng dẫn, đào tạo và hỗ trợ người lao động để họ đỗ kỳ thi Kỹ năng đặc định số 2.

Doanh nghiệp không chỉ đơn thuần tiếp tục tuyển dụng thêm 1 năm mà còn phải hỗ trợ cụ thể để người lao động có thể chuyển sang Kỹ năng đặc định số 2 trong thời gian gia hạn.

Phải được công nhận là có “lý do chính đáng” để tiếp tục lưu trú

Quy định đặc biệt này không được áp dụng đồng loạt cho tất cả người lao động không đỗ kỳ thi.

Ngoài việc đáp ứng các điều kiện về điểm số, người lao động và doanh nghiệp tiếp nhận còn phải được Cục Quản lý xuất nhập cảnh công nhận là có “lý do chính đáng” để tiếp tục lưu trú vượt quá giới hạn 5 năm của Kỹ năng đặc định số 1.

Vì vậy, khi nộp hồ sơ, cần giải thích cụ thể các nội dung như:

• Quá trình dự thi và số điểm đã đạt;
• Tình hình học tập để chuyển sang Kỹ năng đặc định số 2;
• Kế hoạch dự thi lần tiếp theo;
• Nội dung hướng dẫn và đào tạo của doanh nghiệp tiếp nhận;
• Lý do doanh nghiệp cần tiếp tục tuyển dụng người lao động;
• Tình hình làm việc của người lao động.

Việc xét duyệt không chỉ dựa vào điểm thi mà còn xem xét người lao động và doanh nghiệp có thực sự hướng đến việc chuyển sang Kỹ năng đặc định số 2 hay không.

Cần chuẩn bị giấy tờ chứng minh kết quả thi

Khi nộp hồ sơ xin gia hạn thời gian lưu trú, người lao động cần chuẩn bị giấy thông báo kết quả thi hoặc giấy tờ khác chứng minh rằng mình đã đạt ít nhất 80% số điểm chuẩn đỗ.

Đối với Kỳ thi đánh giá Kỹ năng đặc định số 2 ngành sản xuất, cách nhận giấy thông báo kết quả sẽ khác nhau tùy theo thời điểm dự thi.

Đối với kỳ thi được tổ chức từ ngày 4 tháng 11 năm 2025 trở đi

Sau khi dự thi, người lao động đăng nhập vào trang cá nhân của Prometric để kiểm tra và tải giấy thông báo kết quả.

Đối với kỳ thi được tổ chức từ tháng 11 năm 2023 đến tháng 7 năm 2025

Người thuộc diện áp dụng phải làm thủ tục đề nghị JAIM cấp giấy thông báo kết quả có thể sử dụng trong hồ sơ xin gia hạn thời gian lưu trú.

Cần lưu ý rằng giấy kết quả được lấy theo cách thông thường có thể không sử dụng được cho hồ sơ xin áp dụng quy định đặc biệt này.

Đối với Kỳ thi Năng lực nghề nghiệp cấp 3, người lao động cũng phải chuẩn bị giấy tờ có thể xác nhận rằng mình đã đạt ít nhất 80% số điểm chuẩn đỗ.

“Tối đa 1 năm” không có nghĩa là chắc chắn được cấp thời hạn lưu trú 1 năm

Quy định này cho phép gia hạn tổng thời gian lưu trú theo diện Kỹ năng đặc định số 1 “tối đa 1 năm”.

Do đó, việc nộp hồ sơ xin gia hạn không có nghĩa là người lao động chắc chắn sẽ được cấp thời hạn lưu trú là 1 năm.

Thời hạn được cấp sẽ được xét duyệt riêng dựa trên tình trạng lưu trú của người lao động, thời hạn hợp đồng lao động, thời điểm tổ chức kỳ thi và kế hoạch dự thi tiếp theo.

Ngoài ra, về nguyên tắc đây là biện pháp đặc biệt chỉ được áp dụng một lần, không phải là cơ chế cho phép tiếp tục gia hạn nhiều lần theo diện Kỹ năng đặc định số 1.

Nếu đỗ kỳ thi trong thời gian được gia hạn, người lao động phải nhanh chóng nộp hồ sơ xin chuyển sang Kỹ năng đặc định số 2.

Cần sớm kiểm tra lịch thi và tổng thời gian lưu trú

Nếu chỉ bắt đầu chuẩn bị khi thời gian lưu trú 5 năm theo diện Kỹ năng đặc định số 1 sắp kết thúc, người lao động có thể không kịp đăng ký thi hoặc không kịp nhận giấy thông báo kết quả.

Đặc biệt, trong lĩnh vực sản xuất sản phẩm công nghiệp, không chỉ cần kiểm tra Kỳ thi đánh giá Kỹ năng đặc định số 2 ngành sản xuất mà còn phải kiểm tra cả Kỳ thi Năng lực nghề nghiệp cấp 3.

Doanh nghiệp tiếp nhận và người lao động nên sớm xác nhận các nội dung sau:

• Tổng thời gian lưu trú chính xác theo diện Kỹ năng đặc định số 1;
• Người lao động có đáp ứng điều kiện dự thi Kỹ năng đặc định số 2 hay không;
• Các kỳ thi đã tham dự;
• Kết quả và số điểm của từng kỳ thi;
• Lịch thi tiếp theo;
• Cách nhận giấy thông báo kết quả;
• Nội dung hỗ trợ học tập và đào tạo do doanh nghiệp thực hiện.

Tổng kết

Trong lĩnh vực sản xuất sản phẩm công nghiệp, ngay cả khi không đỗ kỳ thi cần thiết để chuyển sang Kỹ năng đặc định số 2, nếu đạt ít nhất 80% số điểm chuẩn đỗ và đáp ứng các điều kiện khác thì người lao động có thể được gia hạn tổng thời gian lưu trú theo diện Kỹ năng đặc định số 1 thêm tối đa 1 năm.

Tuy nhiên, thời gian lưu trú không được tự động gia hạn chỉ dựa trên điểm thi.

Người lao động phải tiếp tục hướng đến việc chuyển sang Kỹ năng đặc định số 2 và dự thi lại. Doanh nghiệp tiếp nhận cũng phải có ý định tiếp tục tuyển dụng, đồng thời hỗ trợ người lao động trong việc học tập và chuẩn bị cho kỳ thi.

Ngoài ra, trong lĩnh vực sản xuất sản phẩm công nghiệp, cần kiểm tra tình trạng dự thi và số điểm của cả Kỳ thi đánh giá Kỹ năng đặc định số 2 ngành sản xuất và Kỳ thi Năng lực nghề nghiệp cấp 3.

Nếu tổng thời gian lưu trú 5 năm theo diện Kỹ năng đặc định số 1 sắp kết thúc, người lao động và doanh nghiệp nên sớm kiểm tra kết quả thi cũng như thời gian lưu trú để có đủ thời gian chuẩn bị hồ sơ.

※ Bài viết này được biên soạn dựa trên các thông tin được công bố tính đến ngày 2 tháng 9 năm 2026. Chế độ và giấy tờ cần thiết có thể thay đổi. Khi làm thủ tục, vui lòng kiểm tra thông tin mới nhất.

Căn cứ và tài liệu tham khảo

• Cục Quản lý xuất nhập cảnh Nhật Bản – “Tổng thời gian lưu trú”
  https://www.moj.go.jp/isa/10_00233.html
• Cục Quản lý xuất nhập cảnh Nhật Bản – “Chế độ Kỹ năng đặc định”
  https://www.moj.go.jp/isa/applications/ssw/index.html
• Hiệp hội Nhân lực kỹ năng sản xuất sản phẩm công nghiệp Nhật Bản (JAIM) – “Khái quát Kỳ thi đánh giá Kỹ năng đặc định số 2 ngành sản xuất”
  https://www.jaim-skill.or.jp/exam/about-ssw2/
• Hiệp hội Nhân lực kỹ năng sản xuất sản phẩm công nghiệp Nhật Bản (JAIM) – “Giấy thông báo kết quả Kỳ thi đánh giá Kỹ năng đặc định số 2 ngành sản xuất”
  https://www.jaim-skill.or.jp/exam/about-ssw2/results-notification/